اخلاق ، علاوه بر صفات خاص روحى ، علاوه بر نظمى كه انسان بايد به قواى روحى خودش بدهد كه نامش اخلاق است ، براى هركس لازم و واجب است كه يك سلسله فنون را ياد بگيرد . البته آن هم اندازه‌اى دارد ؛ يعنى فنى را بايد بياموزد كه از آن فن يك اثر براى بشريت در جهت خير برخيزد و ضمناً زندگى او را هم اداره كند . در فنون است كه انسان بايد تابع زمان باشد . اگر لاتُؤَدِّبوا اوْلادَكُمْ بِآدابِكُمْ بگوييم ، درست است يا لاتُؤَدِّبوا اوْلادَكُمْ بِفُنونِكُمْ حرف درستى است چون زندگى متغير است ، انسان نبايد در اين‌جور چيزها جمود به خرج بدهد و هميشه بخواهد به اولادش آن فنى را بياموزد كه خودش داشته است در صورتى كه ممكن است همان فن به شكل بهتر و كاملتر در زمان جديد پديد آمده باشد . دو قسم آداب و رسوم مسئلهء ديگرى كه گفتم و بعد ، از سؤالات آقايان معلوم شد كه احتياج به توضيح بيشترى دارد مسئلهء آداب و رسوم است . آداب و رسوم بر دو قسم است . بعضى از آنها از نظر شرعى « سنن » ناميده مىشود ، يعنى شارع روى آنها نظر دارد . شارع ، آن آداب را به صورت يك مستحب توضيح داده است و نظر به اينكه اسلام هيچ دستورى را گزاف نمىدهد ، امورى را كه اسلام سنت كرده است ما بايد به صورت يك اصل حفظ كنيم . مثلًا اسلام براى غذا خوردن آدابى ذكر كرده است . اسلام دين تشريفاتى نيست ، بلكه اگر آدابى را ذكر كرده حساب نموده است . مثلًا اگر مىگويد مستحب است اطالَةُ الْجُلوسِ عِنْدَ الْمائِدَة يعنى طول دادن نشستن بر سر سفره ، مستحب است انسان غذا را زياد بجود ، مستحب است بسم اللَّه بگويد ، مستحب است الحمد للَّه بگويد ، مستحب است دست را قبل و بعد از غذا بشويد ؛ اينها تشريفاتى نيست ، حقايق است . اسلام به سلامت انسان اهميت مىدهد ؛ مىخواهد دندان ، معده و اعصاب انسان سالم باشد . تنها به جنبه‌هاى روانى نمىپردازد . آدمى كه سر سفره با عجله غذا مىخورد ، اين خودش منشأ مرض مىشود . اين ، يك حسابى است كه به يك زمان اختصاص ندارد و براى تمام زمانهاست . اسلام مىگويد مستحب است لقمه را كوچك برداريد ، مستحب است زياد بجويد ، مستحب است دست را قبل از غذا بشوييد . حديثى نقل مىكنند كه حضرت على عليه السلام مزرعه‌اى داشت . مردى به نام